 |
Ο Τζορντάνο Μπρούνο (ντe Νόλα) γεννήθηκε στη Νάπολη το 1548 από μια φτωχική
οικογένεια και από νωρίς εκδήλωσε το ενδιαφέρον του για τα βιβλία και την
επιστήμη. Ήρθε σε επαφή με θρησκευτικούς κύκλους, το 1572 χειροτονήθηκε ιερέας
και έγινε μέλος του τάγματος των Δομινικανών. Αμφισβήτησε ευθέως τη θεωρία του
Αριστοτέλη, τα έργα του οποίου ήξερε απ' έξω κι ανακατωτά, ότι η γη είναι
ακίνητη, διάβασε τα έργα του Έρασμου και συζήτησε ελεύθερα την αίρεση του
Αρειανισμού, που απέρριπτε τη θεϊκή υπόσταση του Χριστού. Επηρεασμένος από τον
αιγυπτιακό αποκρυφισμό, ιδίως από τα έργα του Ερμή του Τρισμέγιστου, πίστευε
ότι το σύμπαν είναι απεριόριστο και αποτελείται από αναρίθμητους κόσμους. Κάθε
αστέρι είναι ένας αυτόνομος κόσμος και γύρω από κάθε αστέρι περιστρέφονται άλλοι
πλανήτες/σύμπαντα. Ο κόσμος που ξέρουμε δημιουργήθηκε και κυβερνάται από το oν
που ενυπάρχει σε κάθε οντότητα, που το περιέχει και που την καθορίζει, το anima
mundi. Έχοντας τέτοιες απόψεις διώχθηκε από την παπική εξουσία αλλά και από
τους προτεστάντες, συκοφαντήθηκε, αφορίστηκε και εν τέλει οδηγήθηκε στην πυρά
το 1600 ως αιρετικός από την Ιερή Εξέταση στη Ρώμη, στην πλατεία Campo dei
Fiori και οι στάχτες του πετάχτηκαν στον Τίβερη. Ένας πραγματικά
ελεύθερος διανοούμενος που δεν δίστασε να αναμετρηθεί με τις εξουσίες, κοσμικές και θρησκευτικές, με την
αμάθεια, με τις προκαταλήψεις και με τα πάσης φύσεως δόγματα. Ένα πολυσχιδές ελεύθερο πνεύμα, όπως πολλά στην εποχή του, συγκρουσιακό, με μια μυθιστορηματική ζωή. Ένας περιπλανώμενος φιλόσοφος και δάσκαλος, ένας μονίμως διωκόμενος φυγάς, κάποιος που αποζητούσε ένα ασφαλές περιβάλλον ανεξιθρησκείας για να αφοσιωθεί στις μελέτες του και στη διδασκαλία των ιδεών του.
 |
| Serge Filippini |
Το βιβλίο του Σερζ Φιλιππινί, «Στην πυρά του έρωτα πεθαίνω δυστυχής» είναι η
μυθιστορηματική, πιστή ωστόσο, βιογραφία, αυτού του ανθρώπου, ενός από τα
λαμπρότερα μυαλά της Αναγέννησης: φυσικός επιστήμονας, ποιητής, μαθηματικός,
αστρονόμος, μυστικιστής. Ενός ανθρώπου που πίστεψε στην αξία του ορθού λόγου
και της επιστημονικής απόδειξης σε εποχές που κυριαρχούσαν τα ιερατεία, οι
αυθεντίες, το δόγμα, ο σκοταδισμός, η μισαλλοδοξία και οι μηχανορραφίες.
Παρακολουθούμε τις έξι τελευταίες ημέρες της ζωής του στη φυλακή όπου μπορεί να
ανακαλέσει τη ζωή του και να γράψει τα «απομνημονεύματά» του. Παρακολουθούμε,
τα ταξίδια του (από τη Νάπολη όπου γεννήθηκε στη Ρώμη, στη Φλωρεντία, στην
προτεσταντική Γενεύη, στο Παρίσι όπου βρήκε καταφύγιο στην αυλή του Ερρίκου των
Βαλουά και όπου έγινε διδάκτωρ στη Σορβόννη, στο Λονδίνο όπου φιλοξενήθηκε από
την Ελισάβετ, σε διάφορα κρατίδια της Γερμανίας, Βενετία και πάλι πίσω στη Ρώμη όπου
θανατώθηκε), τη διδασκαλία του, τις αυλές των ηγεμόνων που τον φιλοξένησαν κατά
καιρούς, τα πανεπιστήμια όπου έδωσε τις διαλέξεις του, τις μηχανορραφίες στις
οποίες έπεσε θύμα, τα καπηλειά, τα πορνεία, τα μοναστήρια, τους εραστές του και
πολλές διάσημες προσωπικότητες του καιρού του με τις οποίες ήρθε σε επαφή με
τον έναν ή τον άλλον τρόπο. Στο βιβλίο αναβιώνει με πολύ παραστατικό τρόπο το
κλίμα της εποχής του δεκάτου πέμπτου αιώνα στην Ευρώπη: οι
θρησκευτικοί πόλεμοι, οι έριδες μεταξύ των θεολόγων, των φυσικών επιστημόνων
και των φιλοσόφων που συχνά κατέληγαν σε αιματηρές συγκρούσεις, σε μονομαχίες,
ακόμα και σε δολοφονίες, η φοβερή και τρομερή Ιερή Εξέταση με τα φρικώδη
βασανιστήρια στα οποία υπέβαλλε τους αιρετικούς, τα μοναστήρια και τα μοναχικά
τάγματα, οι κάθε είδους φανατικοί, αλλοπαρμένοι θεολόγοι και θρησκόληπτοι μοναχοί, πάπες, μαχαιροβγάλτες, πληρωμένοι δολοφόνοι, πόρνες, θεατρίνοι, ηγεμόνες, μισθοφόροι, ιεροεξεταστές αλλά και διαλλακτικοί μαικήνες. Παρουσιάζονται και
σημαντικές προσωπικότητες όπως ο Ερρίκος των Βαλουά, η Ελισάβετ της Αγγλίας, ο
Ουίλιαμ Σαίξπηρ, o Μισέλ ντε Μοντέν και άλλοι.
 |
| Jordano Bruno da Nola (1548-1600) |
Συναρπαστικό βιβλίο που το είχα αγοράσει το 2001 και το διάβασα τον
Αύγουστο του 2026 και, πραγματικά, με συνάρπασε. Εξαίρετη και η ταινία του 1973
με τον Τζαν Μαρία Βολοντέ στον ομώνυμο ρόλο και τη Σαρλότ Ράμπλινγκ.
df
