Bohumil Hrabal, Τρυφερός Βάρβαρος (Ηρόδοτος/Marren Sell)

Tο βιβλίο «Τρυφερός βάρβαρος» του Μπόχουμιλ Χράμπαλ, το είχα αγοράσει προ αμνημονεύτων χρόνων, το 1991, αλλά το διάβασα μόλις την προηγούμενη εβδομάδα.
 
Πρόκειται για το τρίτο βιβλίο που είχε αφιερώσει ο Χράμπαλ στον καλό του φίλο, ζωγράφο και χαράκτη, Βλάντιμιρ Μπουντνικ. Ο τελευταίος, είκοσι χρόνια μετά τον θάνατό του, την αυτοκτονία του για την ακρίβεια, αναγνωρίστηκε ως ένας από τους αυθεντικότερους εικαστικούς της χώρας του: ευφυής, εκκεντρικός, παρατηρητικός - εξαιρετική περίπτωση καλλιτέχνη στη δεκαετία του 1950 στην πατρίδα του. Ο Χράμπαλ συγκατοικούσε με τον Μπουντνικ και μαζί με τον ποιητή Έγκον Μπόντι αποτέλεσαν μια τρελή τριάδα της οποίας τις περιπέτειες διαβάζουμε στον απολαυστικό «Τρυφερό βάρβαρο», ένα σύνολο μικρών ιστοριών καθημερινότητας. Χιούμορ, μελαγχολία, λεπτός στοχασμός, καλυμμένοι προβληματισμοί για την πορεία του σοσιαλισμού, ειρωνεία, εργοστάσια και βιομηχανικές δημιουργίες, κοπέλες, τραμ, χαρακτικά, πεζοδρόμια, βροχερή Πράγα, σοφίτες, ποιήματα, απίστευτη φαντασία, σκεπτικισμός και, βέβαια, άφθονη μπύρα και μπυραρίες...τι άλλο να περιμένει κάποιος;

Bohumil Hrabal, 1914-1997

Ένα απολαυστικό βιβλίο, που δεν κυκλοφόρησε ποτέ στην πατρίδα του συγγραφέα, την Τσεχοσλοβακία -μεταφράστηκε μόνο από γαλλικά χειρόγραφα.

 

Virginie Despentes, Vernon Subutex, εκδόσεις Στερέωμα, τ.1

Ο Vernon Subutex είχε για πολλά χρόνια το δισκάδικο Revolver που μύησε πολλούς και πολλές στο ροκ, κυρίως το εναλλακτικό. Οι εφαρμογές του διαδικτύου όμως οδήγησαν το περίφημο δισκάδικο στο κλείσιμο και τον ιδιοκτήτη του άφραγκο στον δρόμο να ψάχνει απεγνωσμένα για κατάλυμα. Έτσι ο Vernon Subutex επιστρατεύει παλιές του γνωριμίες, άνδρες και γυναίκες -κυρίως γυναίκες με τις οποίες είχε ερωτικούς δεσμούς και μάλλον τον μισούν, ζητώντας καταφύγιο. Γύρω του κινούνται αποτυχημένοι σεναριογράφοι που ψάχνουν μια νέα ευκαιρία, μεσόκοποι καταπιεσμένοι που είδαν το φως στη δεξιά και μισούν τους πάντες, κοπελίτσες που ψάχνουν την καλή και το κάνουν οπουδήποτε, πορνοστάρ εν ενεργεία και εν αποστρατεία, ζάπλουτες κυρίες που πάσχουν από ανία και επιζητούν το τελευταίο ερωτικό τρένο, κακοποιητές άνδρες, αδίστακτα τρολ που δολοφονούν χαρακτήρες, πορνίδια, νυμφίδια, νευρωτικοί, βουλιμικές, ρόκερ, καρχαρίες των αγορών, κυνικά καθάρματα, ανασφαλείς νάρκισσοι απατεώνες, τρανς, άστεγοι, αλήτες, φρικιά, ντρόγκα, αλκοόλ, κλαμπ, ξέφρενα πάρτι, μοντέλα, μουσικές σκηνές... και ένας έγχρωμος δημιουργός μουσικής τέκνο που κάποτε μεσουρανούσε και αυτοκτονεί με αλκοόλ και ισχυρά ναρκωτικά αφήνοντας ως διαθήκη τέσσερις βιντεοταινίες που σε πολλούς θα δημιουργήσουν προβλήματα.
 

Virginie Despentes, Vernon Subutex, εκδόσεις Στερέωμα, τ.1. Απλώς απολαυστικό!

[Vernon: παραπέμπει στον αμερικανό συγγραφέα που επινόησε ο Μπορίς Βιάν -subutex: εμπορική ονομασία ενός υποκατάστατου της ηρωίνης (ως ιδέα, ευφυέστατη!). 

Αναγνωστικός απολογισμός 2024 (2)

 

Δώδεκα βιβλία ξένων συγγραφέων που διάβασα, κάποια για δεύτερη φορά, το 2024 και για διάφορους λόγους τα ξεχώρισα:
 
1. A.S. Byatt, Εμμονή
2. R.P. Warren, Όλοι οι άνθρωποι του βασιλιά
3. Φ. Ντοστογιέφσκι, Οι Δαιμονισμένοι
4. P. Auster, Μπάουμγκάρτνερ
5. Ρ. Κενώ, Η πτήση του Ίκαρου
6. Ρ. Κενώ, Η Ζαζί στο μετρό
7. Μπ. Βιάν, Και να καθαρίσουμε τους κακομούτσουνους
8. Μιχ. Μπουλκάκοφ, Καρδιά σκύλου
9. Virginie Despentes, Vernon Subutex
10. Μπ. Χράμπαλ, Τρυφερός βάρβαρος
11. Ίταλο Καλβίνο, Οι αόρατες πόλεις
12. Γκόρντον Χάντερ, Μεθυσμένο ημερολόγιο

Δημήτρης Φωτεινόπουλος

Αναγνωστικός απολογισμός 2024 (1)

 

Δεκατρία + 1 βιβλία ελλήνων και ελληνίδων συγγραφέων που διάβασα, κάποια δεύτερη φορά, το 2024 και ξεχώρισα για διάφορους λόγους:
 

1. Ν. Καζαντζάκης, Ο φτωχούλης του θεού
2. Αχιλ. Κυριακίδης, Το κερί του Καρτέσιου και άλλα διηγήματα
3. Κατερίνα Χανδρινού, Χωλ
4. Ούρσουλα Φωσκόλου, Το κήτος, Μικρά και μεγάλα πεζά
5. Χάρης Μεγαλυνός, Πενήντα
6. Χ. Βακαλόπουλος, Η γραμμή του ορίζοντος
7. Θαν. Βαλτινός, Επείγουσα ανάγκη ελέου
8. Δημ. Φύσσας, Ο Μέσκουλας αποσύρεται για να πεθάνει
9. Κωστής Γκιμοσούλης, Μια νύχτα με την κόκκινη
10. Ζυρ. Ζατέλη, Περσινή αρραβωνιαστικιά 
11. Ανδρ. Καρκαβίτσας, Ο ζητιάνος
12. Δημ. Αγγελής, Σκίτσα δρόμων κι έναστρης νύχτας
13. Χάρης Βλαβιανός, Αναγέννηση

14. Άρης Αλεξάνδρου, Το κιβώτιο

Δημήτρης Φωτεινόπουλος

                          

Virginia Woolf, Ένα δικό σου δωμάτιο (ή η ανάγκη του ιδιωτικού χώρου// Ερατώ)

 

Το «Ένα δικό σου δωμάτιο» (A Room of One’s Own) είναι ένα εκτεταμένο δοκίμιο, βασισμένο σε δύο διαλέξεις που έδωσε η Βιρτζίνια Γουλφ τον Οκτώβρη του 1928 στη σχολή Arts Society του κολεγίου Νιούμαν, και στην ODTAA του Γκίρτον και δημοσιεύτηκε τον Σεπτέμβρη του 1929.
 
Πραγματεύεται τη σχέση των γυναικών με τη λογοτεχνία, ιδίως με το μυθιστόρημα. Εξετάζει τους οικονομικούς, τους κοινωνικούς, τους μορφωτικούς όρους στη ζωή ορισμένων από τις πιο αντιπροσωπευτικές γυναικείες φωνές της αγγλικής γραμματείας και παρακολουθεί πώς αιώνες προκαταλήψεων και καταπιέσεων κάθε μορφής στραγγάλιζαν και τη δική τους δημιουργικότητα και όσων γυναικών καταπιάστηκαν με τη γραφή. Υποστηρίζει ότι η πνευματική ελευθερία και η συστηματική ενασχόληση των γυναικών με τη λογοτεχνία έχουν ως προϋποθέσεις την οικονομική άνεση και την ύπαρξη ενός δικού τους χώρου, ενός «δικού τους δωματίου» μέσα στο οποίο, ελεύθερες από ποικίλους περισπασμούς, θα στοχάζονται, θα ονειρεύονται και θα δημιουργούν.
 

Virginia Woolf, 1882-1941

Το βιβλίο αυτό συνιστά σταθμό στον αγώνα των γυναικών, και γιατί όχι, και των καλλιτεχνών εν γένει, για χειραφέτηση και διαμόρφωση αυτοδύναμης «προσωπικής» φωνής. Από τα πιο επιδραστικά του εικοστού αιώνα, από μία εξαίρετη συγγραφέα, από μια προικισμένη προσωπικότητα. 

Julio Florencio Cortázar, Το κουτσό (opera)

 

Το να μιλήσει κάποιος για την υπόθεση του «Κουτσό» είναι πολύ δύσκολο, ως αδύνατο. Κι αυτό γιατί το «Κουτσό» είναι μία από τις χαρακτηριστικότερες περιπτώσεις μυθιστορήματος που διαλύει κάθε κώδικα παραδοσιακής αφήγησης. Είναι ένα από τα μυθιστορήματα (αλλά είναι μυθιστόρημα;) που μαζί με μερικά άλλα συνιστούν τον κανόνα της μοντέρνας αφήγησης.

Πρωταγωνιστής είναι ο Οράσιο Ολιβέιρα, ένας Αργεντίνος διανοούμενος μποέμ, που ζει στο μεταπολεμικό Παρίσι και μονίμως αναζητά κάτι που του διαφεύγει, κάτι που δεν μπορεί να βρει. Τον απασχολεί η "χαώδης αταξία του κόσμου" αλλά και το χάος του μυαλού του... παλεύει με τον εαυτό του και με τους γύρω του. Περιπλανιέται στο Παρίσι, σε δρόμους, βουλεβάρτα, γέφυρες, καφέ, πλατείες, μόνος ή με τη Μάγα, τη σύντροφό του... βρίσκεται σε παρισινά διαμερίσματα και εμπλέκεται σε ατέρμονες συζητήσεις στη «Λέσχη του φιδιού». Κάποια στιγμή επιστρέφει στο Μπουένος Άιρες όπου προσπαθεί να επανασυνδεθεί με φίλους από τα παιδικά του χρόνια.
 
Το «Κουτσό» διαβάζεται με πολλούς τρόπους: είτε με την κανονική συμβατική σειρά, όπως συνήθισε να διαβάζει η ανθρωπότητα επί αιώνες είτε με αλλεπάλληλα πισωγυρίσματα, σα να κάνει κάποιος κουτσό. Ο ίδιος ο συγγραφέας δίνει παραπομπές και σχετικές οδηγίες στο τέλος κάθε κεφαλαίου. Στην πραγματικότητα δεν είναι ένα βιβλίο αλλά πολλά μαζί: υπάρχουν όλων των ειδών τα κείμενα, από ειδήσεις σε εφημερίδες, ποιήματα και αποσπάσματα άλλων συγγραφέων μέχρι παραληρηματικές αφηγήσεις διανοητικά διαταραγμένων ατόμων, τραγούδια και μελωδίες τζαζ.
 

Julio Cοrtazar, 1914-1984

Ένα βιβλίο δύσκολο, που προσωπικά το απόλαυσα γιατί με ρούφηξε όπως ο «Οδυσσέας» του Τζόις, τα κείμενα της Βιρτζίνια Γουλφ, «Η συνείδηση του Ζήνωνα» του Ίταλο Σβέβο, ο Σελίν και ο Προυστ. Ο Χούλιο Κορτάσαρ είναι ένας υπέροχος συγγραφέας. Εξαίρετος, γοητευτικός. Η μετάφραση του Αχιλλέα Κυριακίδη πρέπει να ήταν ένας πραγματικός άθλος.

 

Laszlo Krasznahorkai, Η μελαγχολία της αντίστασης (Πόλις)

 

Σε μια κωμόπολη της Ουγγαρίας, στη μέση του πουθενά, γκρίζα, παγωμένη και ξεχασμένη απ' όλους, πλανάται η απροσδιόριστη απειλή μιας επικείμενης καταστροφής που δεν κατονομάζεται. Θα μπορούσε να είναι οτιδήποτε. Το κακό αιωρείται μαζί με την ομίχλη πάνω από την κοινότητα ή έρπει ύπουλα στην παγωμένη γη ή εισχωρεί κάτω από τις χαραμάδες των πέτρινων ετοιμόρροπων σπιτιών και καταλαμβάνει τα μυαλά. Ένα τσίρκο που περνά μέσα από τους έρημους δρόμους της πόλης επικίνδυνα αργά και αναγγέλλει την επίδειξη μιας γιγάντιας φάλαινας και ενός Πρίγκιπα με τρία μάτια, επιτείνει τον φόβο των ανθρώπων.
 
Αυτοί προσπαθούν να ξορκίσουν το επερχόμενο κακό με ό,τι μπορούν, από τη μουσική μέχρι την καταφυγή στην απολυταρχία. Μια τεράστια γυναίκα, αποφασισμένη να διαλύσει τη νωθρότητα και την παρακμή των δειλών μικροαστών, αδίστακτη και ζωώδης, λειτουργεί ως μετωνυμία του φασισμού ενώ ένας αλλοπαρμένος και παρεξηγημένος νέος που περιπλανιέται στους ερημωμένους και γεμάτους σκουπίδια δρόμους είναι η μόνη αγαθή και ευγενική ψυχή μέσα στην αγριότητα. Κυριαρχεί η μοχθηρία, η κακία, η ίντριγκα, το χάος και το παράλογο. Οι άνθρωποι γίνονται έρμαια του φόβου και των οιωνών. Ο κόσμος του Λάσλο Κρασναχορκάι είναι σκοτεινός, απειλητικός, δυστοπικός. Θυμίζει μυθιστορήματα του Ισμαήλ Κανταρέ («Το παλάτι των Ονείρων» και τον «Ρημαγμένο Απρίλη»), του Κούντερα, του Σαραμάνγκο και βέβαια του Κάφκα και την «Πανούκλα» του Καμύ.

Laszlo Krasznahorkai, 1954

Λάσλο Κρασναχορκάι, Ούγγρος συγγραφέας, που τώρα τελευταία αρχίζει να γίνεται ευρέως γνωστός στο ελληνικό κοινό. «Η μελαγχολία της αντίστασης» είναι έξοχο μυθιστόρημα. Κάποιες σελίδες του συγκλονιστικές!