Αρισταίνετος, Ερωτικαί Επιστολαί, (Gutemberg)

 

Με το όνομα Αρισταίνετος μας παραδίδεται ένα corpus πενήντα μυθοπλαστικών ερωτικών επιστολών ενός άγνωστου συγγραφέα της ύστερης αρχαιότητας. Αρισταίνετος είναι ο αποστολέας της πρώτης επιστολής στην οποία περιγράφει με πολλές λεπτομέρειες στον παραλήπτη Φιλόκαλο την αγαπημένη του Λαϊδα, μια κοπέλα ασύγκριτης ομορφιάς.
 
Το corpus των επιστολών αυτών, σε δύο βιβλία -στην πραγματικότητα δεν είναι επιστολές, το επιστολικό είδος είναι εμφανώς πρόσχημα- τοποθετείται στην Ύστερη ρωμαϊκή αρχαιότητα, στο λυκόφως του αρχαίου κόσμου και θεματικά κινείται γύρω από τον έρωτα στις διάφορες εκδοχές του. Στην ουσία πρόκειται για πενήντα ερωτογραφήματα μικρής και μεσαίας έκτασης στα οποία διαβάζουμε για τις περιπέτειες ανδρών ειδικών περί τα ερωτικά και τους γυναικείους χαρακτήρες, για γυναίκες που απατούν τους άνδρες τους με τους πιο ευφάνταστους τρόπους, για κοπέλες που έχουν χάσει την παρθενία τους πριν τον γάμο, για ψαράδες που παρακολουθούν γυμνές κόρες που λούζονται στη θάλασσα και τρελαίνονται, για νεαρούς που ποθούν τις παλλακίδες των πατεράδων τους, για εταίρες που αποσύρονται από το επάγγελμα μόλις γεννάνε, για ζωγράφους που ερωτεύονται τους πίνακές τους, για τις αγωνίες ανδρών λόγω του άστατου χαρακτήρα των γυναικών τους, για υπηρέτριες που ερωτεύονται τους εραστές των κυριών τους, για ώριμες κυρίες που κυνηγάνε νεαρούς για σεξ, για νεαρούς που ποθούν τις πεθερές τους, για ανταλλαγές ερωτικών συντρόφων μεταξύ γυναικών, για προαγωγούς, για πόρνες, για παράνομα ραντεβού, για μοιχείες, για αντιζηλίες... Ο έρωτας σε όλες του τις εκδοχές, εκτός από τον παιδικό και τον ομόφυλο.
 
Οι «Ερωτικαί Επιστολαί» απηχούν το πνευματικό κλίμα που επικράτησε στο Ανατολικό Ρωμαϊκό Κράτος, ιδίως στη νεότευκτη Κωνσταντινούπολη κατά τον 5ο και τον 6ο αιώνα. Οι συγγραφείς των οποίων οι επιδράσεις είναι εμφανείς είναι ο Όμηρος, ο Μένανδρος, ο Αλκίφρων, ο Λουκιανός, o Φιλόστρατος ο Φλάβιος και ο Φιλόστρατος ο Πρεσβύτερος, ο Αχιλλέας Τάτιος, οι κλασικοί τραγικοί και ο Αριστοφάνης, ο Ξενοφών ο Εφέσιος, ο Χαρίτων, ο Λόγγος, ο Ηλιόδωρος και, ασφαλώς, ο Πλάτων.
Ανάλαφρο ύφος, χαριτωμένες και ευτράπελες ιστοριούλες.

Η παρούσα έκδοση περιλαμβάνει εκτενέστατη εισαγωγή (πληροφορίες για την έρευνα γύρω από τον συγγραφέα, το κλίμα της εποχής, επιδράσεις και επιρροές, το είδος της επιστολογραφίας, γλωσσικά και υφολογικά στοιχεία..), το πρωτότυπο κείμενο, την απόδοσή του στη νεοελληνική, πολύ κατατοπιστικά σχόλια και εκτενή βιβλιογραφία.

 

Eπιστροφή

Είδε στον διάδρομο
τον καθρέφτη,
το τραπεζάκι με το μάρμαρο,
τα κλειδιά και το βάζο με τα λουλούδια,
τις τσάντες τους
και τα μπουφάν τους στις κρεμάστρες.

Προχώρησε στο παιδικό δωμάτιο
στάθηκε στην πόρτα
και κοίταξε τα παιδιά τους
που κοιμόντουσαν,
το κορίτσι πάνω, το αγόρι κάτω.
Έπειτα πήγε στο σαλόνι
ο άντρας της είχε στα χέρια του
τα χέρια της γυναίκας του
κι εκείνη τον φιλούσε.

Θα 'ρχομαι πάντα να τους βλέπω, είπε
αδύνατον να συνηθίσω μακριά τους
κι είναι τόσο κρύα και σκοτεινά εκεί κάτω.

Δημήτρης Φωτεινόπουλος