Νίκος Μπογιόπουλος, Δημήτρης Μηλάκας, Ποδόσφαιρο, μια θρησκεία χωρίς απίστους (Νέα Σύνορα-Λιβάνης)

Η μπάλα είναι θρησκεία! Αλλά όταν ξεχάστηκε ότι «θεός» της δεν είναι ο πρόεδρος της ΠΑΕ. . . «χάσαμε τη μπάλα». Την κλότσησαν οι αεριτζήδες και οι «παράγοντες» που λυμαίνονται το χώρο του ποδοσφαίρου. Την ξεφούσκωσαν οι μεγιστάνες και το ιερατείο της UEFA και της FIFA, που ρουφάνε την ψυχή της «στήνοντας» το παιχνίδι στα μέτρα της διαφημιστικής αρένας και της χρηματιστηριακής φούσκας. Οι σελίδες αυτού του βιβλίου είναι μια ανατομία της μπάλας στην Ελλάδα, στην Ευρώπη, στον κόσμο. Της μπάλας που χάθηκε. Μα κάπου εκεί, λεηλατημένη από τους άθλιους διακορευτές της, οι αιώνια ερωτευμένοι με τη μαγεία του ποδοσφαίρου ξέρουν ότι υπάρχει, αγνή, ολοζώντανη, στρογγυλή, απρόβλεπτη, όσο η εικόνα της Εθνικής Ελλάδας καταργεί κάθε νόμο των πιθανοτήτων και στέφεται βασίλισσα στα γήπεδα της Πορτογαλίας. Αυτή είναι η δύναμη του ποδοσφαίρου. Άλλωστε στο ποδόσφαιρο «όλα είναι δυνατά»! Ακόμα και τούτο: να απαλλαγεί η μπάλα από τα «χρεόγραφα» που τη φορτώνουν οι κανόνες της αγοράς και να ξαναγίνει ΠΑΙΧΝΙΔΙ. (από το οπισθόφυλλο του βιβλίου).
 
Το καθεστώς του Φράνκο στην Ισπανία αξιοποίησε για δεκαετίες το ποδόσφαιρο ως όχημα διαφήμισής του στο εξωτερικό. Η τρομερή ομάδα της Ρεάλ Μαδρίτης με τα πέντε κύπελλα Ευρώπης τη δεκαετία του ’50 έγινε από το δικτατορικό καθεστώς σημαία ευκαιρίας για να αποσπάσει ο Φράνκο την προσοχή του λαού της Ισπανίας στο εσωτερικό της χώρας, και, κυρίως, την ανοχή της διεθνούς κοινής γνώμης στο εξωτερικό. Αλλά: Όσο αλήθεια είναι αυτό, άλλο τόσο είναι αλήθεια ότι το ποδόσφαιρο έγινε «πρεσβευτής» της ισπανικής δημοκρατίας που βομβαρδιζόταν στην Γκουέρνικα. Η Μπαρτσελόνα ήταν αυτή που γύριζε τον κόσμο δίνοντας ποδοσφαιρικούς αγώνες κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου και «στρατολογούσε» μαχητές των διεθνών ταξιαρχιών ενάντια στην Πέμπτη Φάλαγγα του δικτάτορα Φράνκο. Τα γήπεδα της Βαρκελώνης και της Χώρας των Βάσκων ήταν για δεκαετίες τα «βουνά του αντάρτικου» των Καταλανών και των Βάσκων ενάντια στη χούντα του Φράνκο. Εκεί κάθε Κυριακή η αστυνομία του Φράνκο «έχανε» τη μάχη απέναντι στους λαούς της Ισπανίας που ξεδίπλωναν τις σημαίες της δημοκρατίας και του έθνους τους και επαναλάμβαναν το άσβεστο σύνθημα: No pasaran!». Στην Αργεντινή το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1978 ήταν μια κολοσσιαίων διαστάσεων διαφημιστική καμπάνια υπέρ της χούντας του Βιντέλα με την άδεια της FIFA και του τότε προέδρου της… Με αφορμή το Μουντιάλ μοιράστηκε άφθονο χρήμα, ποτέ δεν μαθεύτηκε πόσο, για τη διεθνή προβολή της «τάξης» που βασίλευε στην αργεντίνικη κοινωνία. Όσο τα αεροπλάνα του καθεστώτος δολοφονούσαν κρατουμένους  πετώντας τους από τον αέρα στη θάλασσα, στήθηκαν παιχνίδια για να προχωρήσει η ομάδα της Αργεντινής, φιμώθηκε εξολοκλήρου ο τύπος και, όταν η Αργεντινή πήρε το κύπελλο, τα πλήθη ξεχύθηκαν στους δρόμους για να πανηγυρίσουν. Το ποδόσφαιρο και πάλι σε ρόλο υπνοστεντόν ενός ολόκληρου λαού.  σελ. 94-95).